Dreach Tíre Mhaigheo - Na Ceangail in am agus spás

 

Baineann Scéal Dreach tíre geolaí Mhaigheo le áiteanna atá i bhfad i gcéin. Teánn an scéal siar na céadtha milluín bliain nuair a bhí talamh Mheiriceá Thuaidh buailte suas le codanna de Iarthuaischeart Mhaigheo. De bharr fórsaí ollmhóra caitheadh suas sliabh raonta a cheanglaíonn na Appalachians agus Talamh an Éisc le Connacht, Ulaidh Albain, an Ghraonlann agus Críocha Lochlann. 20,000 bliain ó shoin rinne Ré an Oighir ceangal idir Éire, Albain, An Bhreatain Bhig agus Sasana. Ach 8000 bliain ó shoin leaigh an tOighear, d'ardaigh léibheal na farraige agus cuireadh deireadh leis na ceangail sin.

Ar an dreach tíre gheolaíoch sin a thosaigh an flora ag fás. Tháinig an fauna chun tosaigh freisin. 5700 bliaín ó shoin tháinig na cead áitritheoiri go Co. Mhaigheo mar atá cruthaithe ag páirceanna Céide. Tá saibhreas iarsmaí seandálaíochta scaipithe ar fud Mhaigheo. Tá an chuid tuambaí megaliteacha, séad chomharthai cré-umha agus óir, atá 3500 bliain d'aois, tagtha chun solais. Tá ciorcail chloch agus galláin sa chondae a léiríonn go raibh cultúir Shearmanais againn atá ar aon cheim le Cúige Uladh, Ablain,

 

Photo: Céide Fields, Ballycastle, County Mayo
© Dúchas, The Heritage Service

 

An Bhreatain Bhig, Sasana, An Fhrainc agus Iberia. Le leacht na críostaíochta go hÉirinn rinneadh dluthú ar an gceangal le Sasana agus Mór thír na hEorpa. I Maigheo feicimid Eaglais Phádraig agus Ealais Cholombáin ag dul ar aghaidh laobh le taobh. Bhí ceangal laidir idir an Traidisuín Columbámach i Maigheo agus na traidisuín in Ulaidh, Albain agus in Umbria Thuaidh. D'fhás pobail fheirmeoireachta thart ar na mainistreacha seo, a chónaigh i liosanna agus Rathanna. Chuir lonnadh na Normanach 830 bliain ó shoin athrú eile ar an dreach tíre. Bunaíodh estáit agus bailte méan aoiseacha. I Maigheo tháinig na tiarnaí talún a chuir athrú eile ar an saol agus a chuidigh ag an deireadh leis ar nGorta Mór a chur chun cinn, 150 bliain ó shoin. D'fhulaing Maigheo anró agus cruatan agus thosaigh an imirce go Meiriceá, an Astráil. Tá ceangal laidir idir Mhaigheo anois agus an dá mhórthír sin.


Ballintubber Abbey with Croagh Patrick in the Background © Mayo Naturally

Ní ceart ligean i ndearmad an tabhacht a bhain leis na farraigí thart ar Co. Mhaigheo. Tá stair sin le scríobh go fóill. Is cinnte go dtabharfaidh na leachtanna seo soiléiriú do na grupaí pobail agus oidhreachta ar ghneithe éagsúla ár gcultúir, ár staire agus ár dtaobh tíre agus na ceaugail atá ann dá barr.

Kevin Barton
Reachtalaí
Coiste Eagrucháin na Comhdhála

 

| Mayo through the Millennia |

Conference - Held in October 2000
| Abstracts | Background | Committee | Exhibition | Excursions | Introduction | Location | Notices | Programme | Societies |

Gaeilge: | Baile | Reamhrá | Taispeantais |

The Mayo through the Millennia Conference was organised by The Archaeological and Historical Societies of Mayo. It was grant aided by the Heritage Council and supported by Mayo County Council, FÁS, Mayo Naturally, Meitheal Mhaigheo, NUI Galway and Westport UDC.

Visit the Mayo Ireland Website for information on County Mayo
and Ireland Accommodation Mayo for accommodation in County Mayo

 

Disclaimer
In no event shall Mayo Ireland Ltd be liable for any incidental or consequential damages, lost profits, or any indirect damages arising from any errors in these pages.

copyright © 1996 - 2009 Mayo Ireland Ltd